20.8 C
Stekene
donderdag 20 juni 2024

Vlassers in Stekene: Odiel Calle blikt terug op een heroïsche tijd

DE Gazet ging langs bij Odiel Calle, nazaat van drie opeenvolgende generaties vlassers. Odiel vertelt hoe indertijd alles in zijn werk ging. Hij is er als kind wel in opgegroeid, maar heeft de stiel zelf nooit beoefend.

Jouw overgrootvader zat reeds in het vlas?

‘Inderdaad! In die tijd gingen ze oogsten, ‘slijten’ noemden ze dat, naar Frankrijk of Wallonië en verbleven er in primitieve omstandigheden. De oogsttijd was kort, tussen 1 en 15 juli! Hiervoor werden mannen ingeschakeld, het was hard werken. Ze sneden het niet af maar trokken het vlas uit met wortel en al. Het had dan een stevige voet om het later rechtop te kunnen laten drogen.’

Was jouw grootvader zelfstandige in zijn tijd?                                                                                          ‘Hij werkte al voor eigen rekening, samen met zijn broers. Het vlas zaaiden ze nog steeds in Wallonië waar de grond veel geschikter was dan hier. Tegen de oogsttijd reden ze naar ginder om het vlas binnen te halen en hier verder te bewerken. Door bemesting kon hier later ook vlas geteeld worden.’

Welke bewerkingen moesten er gebeuren met het vlas?                                                                                              ‘Eerst spreiden ze het vlas op een veld om het kort te drogen. Na een dag of drie volgde het keren met een ‘keerkodde’. Om verder te drogen stapelden ze het vlas in ronde mijten of schelven. Daarna werd het lijnzaad eraf gedaan met de ‘boothamer’ en bonden ze het vlas in bussels met behulp van ‘het paardje’. Dan volgde het roten.’

Hoe verliep dat?                                                                                                                      ‘Dat gebeurde onder andere door het veldroten waarbij het vlas werd uitgespreid op het veld waar het door de dauw begon te roten. Om te vermijden dat het zou rotten moest het op tijd gekeerd worden. Er werd ook geroot in ‘rootputten’, grote bakken die vol vlas gestoken werden en die men nadien liet vollopen met water. Bij Frans Van Guyse stonden er veel want die zat dicht bij de vaart, wat een voordeel was.’

En dan kwam de vezel los?                                                                                                       ‘De vezel zit aan de buitenkant, niet binnenin. Om die te scheiden diende de ‘rolbraak’. In het boek ‘IN BOERENHANDEN’ staat een foto van mijn grootvader bij een rolbraak uit 1912. Het binnenste werd dan gebroken. Om zuiver vlas te bekomen ging het in de ‘zwingelmolen’ die de ‘lemen’ eruit sloeg. Daarna werd het over de ‘hekel’ gehaald, gekamd, tot er enkel zuivere vezels overbleven. Een pop, een kleine hoeveelheid vlas, werd in het midden vastgenomen en tweemaal in elkaar gedraaid zodat het vastzat. De korte vezels, ‘klodden’ werden apart verhandeld.’

Was het na al die bewerkingen klaar om te verkopen?                                                            ‘Die poppen kwamen terecht in grote vlaszakken die werden dichtgenaaid. Bovenaan werd tegelijk ‘een oor’ aangenaaid. Een ‘baalhaak’ werd er ingeslagen om de zakken die 100 tot 150 kg konden wegen, te transporteren. Vlashandelaars kwamen langs om het vlas op te kopen en te verzamelen. Van daar ging het naar de spinnerijen en uiteindelijk naar de weverijen die het linnen vervaardigden.’

Je vader runde het bedrijf met zijn broers. Hielp jij dan mee?                                                ‘Ja, als kind van een jaar of 12  moest ik al helpen binden. Het leukste vond ik wel meerijden naar Wallonië om het vlas te halen! Mijn vader is er later uitgestapt om zich meer toe te leggen op de klassieke landbouw.’                                                                                         

Wanneer begon de terugval?                                                                                                                          ‘Na de oorlog begon het stelselmatig te verminderen. In de Hellestraat bevonden zich vele kleine bedrijfjes met een of twee zwingelmolens. De middelen om te moderniseren ontbraken veelal, zodat geleidelijk de vlasteelt hier verdween.’

Quote

‘Het vlas werd uitgetrokken met wortel en al, niet afgesneden zoals bij het koren. Het had dan een stevige voet om het later rechtop te kunnen laten drogen.’

Odiel Calle

Meer nieuws in deze categorie

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in

We gebruiken cookies om het verkeer op onze website te analyseren, en eventueel te delen met onze sociale mediapartners. View more
Cookies settings
Accepteren
Weigeren
Privacy & Cookie policy
Privacy & Cookies policy
Cookie name Active

Wie zijn we

Ons site adres is: https://www.gazetvanstekene.be.

Comments

Als bezoekers reacties achterlaten op de site, verzamelen we de gegevens getoond in het reactieformulier, het IP-adres van de bezoeker en de browser user agent om te helpen spam te detecteren. Een geanonimiseerde string, gemaakt op basis van je e-mailadres (dit wordt ook een hash genoemd) kan worden gestuurd naar de Gravatar dienst indien je dit gebruikt. De privacybeleid pagina van de Gravatar dienst kun je hier vinden: https://automattic.com/privacy/. Nadat je reactie is goedgekeurd, is je profielfoto publiekelijk zichtbaar in de context van je reactie.

Media

Als je een geregistreerde gebruiker bent en afbeeldingen naar de site upload, moet je voorkomen dat je afbeeldingen uploadt met daarin EXIF GPS locatie gegevens. Bezoekers van de site kunnen de afbeeldingen van de site downloaden en de locatiegegevens inzien.

Cookies

Wanneer je een reactie achterlaat op onze site, kun je aangeven of je naam, je e-mailadres en site in een cookie opgeslagen mogen worden. Dit doen we voor je gemak zodat je deze gegevens niet opnieuw hoeft in te vullen voor een nieuwe reactie. Deze cookies zijn een jaar lang geldig. Indien je onze inlogpagina bezoekt, slaan we een tijdelijke cookie op om te controleren of je browser cookies accepteert. Deze cookie bevat geen persoonlijke gegevens en wordt verwijderd zodra je je browser sluit. Zodra je inlogt, zullen we enkele cookies bewaren in verband met je login informatie en schermweergave opties. Login cookies zijn 2 dagen geldig en cookies voor schermweergave opties 1 jaar. Als je "Herinner mij" selecteert, wordt je login 2 weken bewaard. Zodra je uitlogt van je account, worden login cookies verwijderd. Wanneer je een bericht wijzigt of publiceert wordt een aanvullende cookie door je browser opgeslagen. Deze cookie bevat geen persoonlijke data en heeft enkel het post ID van het artikel wat je hebt bewerkt in zich. Deze cookie is na een dag verlopen.

Ingesloten inhoud van andere sites

Berichten op deze site kunnen ingesloten inhoud bevatten (bijvoorbeeld video's, afbeeldingen, berichten, enz.). Ingesloten inhoud van andere sites gedraagt zich exact hetzelfde alsof de bezoeker deze andere site heeft bezocht. Deze sites kunnen gegevens over je verzamelen, cookies gebruiken, extra tracking van derde partijen insluiten en je interactie met deze ingesloten inhoud monitoren, inclusief het vastleggen van de interactie met ingesloten inhoud als je een account hebt en ingelogd bent op die site.

Met wie we je gegevens delen

Als je een wachtwoord reset aanvraagt, wordt je IP-adres opgenomen in de reset e-mail.

Hoelang we je gegevens bewaren

Wanneer je een reactie achterlaat dan wordt die reactie en de metadata van die reactie voor altijd bewaard. Op deze manier kunnen we vervolgreacties automatisch herkennen en goedkeuren in plaats van dat we ze moeten modereren. Voor gebruikers die zich op onze site registreren (indien aanwezig), slaan we ook de persoonlijke informatie op die ze verstrekken in hun gebruikersprofiel. Alle gebruikers kunnen op ieder moment hun persoonlijke informatie bekijken, bewerken of verwijderen (behalve dat ze hun gebruikersnaam niet kunnen wijzigen). Site beheerders kunnen deze informatie ook bekijken en bewerken.

Welke rechten je hebt over je gegevens

Als je een account hebt op deze site of je hebt reacties achter gelaten, kan je verzoeken om een exportbestand van je persoonlijke gegevens die we van je hebben, inclusief alle gegevens die je ons opgegeven hebt. Je kan ook verzoeken dat we alle persoonlijke gegevens die we van je hebben wissen. Dit bevat geen gegevens die we verplicht moeten bewaren in verband met administratieve, wettelijke of beveiligings doeleinden.

Waar je gegevens naar toe worden gezonden

Mogelijk worden reacties van bezoekers gecontroleerd via een geautomatiseerde spamdetectie service.
Save settings
Cookies settings