Vier jaar geleden verhuisden Stekenaars Maarten Perpet, zijn vrouw Karen en hun dochters Saar, Lotte en Lize naar het Zweede Orsa. Zweden is niet het land van melk en honing maar de ruimte, de rust en de zuurstof in de lucht zijn voor de familie Perpet een ware verademing…
‘We hebben de kans gehad om een ‘gard’ te kopen, vergelijkbaar met een grote Belgische hoeve. Op het gelijkvloers hebben we onze bed & breakfast, zelf wonen we op de eerste verdieping. Verder is er nog een ruime kelder en een grote zolder. We hebben 3,2 ha grond: een drietal weides, een klein bos en wat plaats voor de tuin. We beschikken over een grote schuur, die we in de zomer uitbaten als zomerbar. Verder hebben we enkele stallingen aan de weides, waar we momenteel 4 varkens houden maar op termijn is er misschien plaats voor enkele paardenboxen. Tenslotte beschikken we over een viertal blokhutten. Die willen we later renoveren om te verhuren aan vakantiegangers.’
‘Hier in Zweden baten we inmiddels een bed & breakfast uit (www.abergsgard.com). Vele vrienden en kennissen hebben al de weg gevonden naar ons stukje paradijs en proefden van de Zweedse zomer of winter.’
Fijn netwerk
‘Onze gard ligt in Aberga, een gehucht van de grotere gemeente Orsa. Heel Orsa, telt samen met 15-tal gehuchtjes met circa 5000 inwoners, terwijl de oppervlakte groter is dan het Waasland. Onze provincie Dalarna geldt voor Zweden als de populairste binnenlandse vakantiebestemming.’
‘We zijn goed onthaald in de buurt en beschikken onderhand over een fijn netwerk. Vriendelijke en behulpzame buren aan alle zijden en betrokken collega’s. Je loopt de deur niet plat bij elkaar en het ‘contact’ is anders dan in België. Misschien zijn de Zweden toch wat meer gesloten, maar ze zijn op hun manier toch sociaal. Dat missen wij het meeste: er zijn geen cafés waar je mensen ontmoet. Je blijft ook niet ‘hangen’ na een activiteit: het is afgelopen, dus je gaat naar huis. Er wordt niet nagekaart of ‘nog ene gedronken’. Dat vonden wij toch erg bizar in het begin.’
Aan de slag
Zowel Maarten als Karen zijn aan de slag in hun nieuwe thuisland. De beslissing om te verhuizen hebben ze pas genomen nadat minstens één van hen zekerheid had van een job en dat was Karen. Ze kreeg een mooie job aangeboden als gespecialiseerd verpleegkundige op intensieve zorgen. Maarten kon aan de slag in een uitbeenbedrijf, mede omdat hij in België ooit nog een beenhouwersopleiding had gevolgd. Hiermee waren hun sociale zekerheid, verzekeringen en bankzaken in orde. Het tijdelijke contract voor Maarten liep af na 6 maanden. Uiteindelijk kon hij starten als muziekleraar lager onderwijs, op basis van zijn muziekopleiding en -ervaring.
Maarten mist het erg om geen dirigent meer te zijn, ook de harmonie in Stekene mist hij. De gezelligheid, de vriendschap en het samen musiceren.
Lage werkdruk
‘Voor een job die je in België alleen uitvoert, ben je hier in Zweden al snel met 2 of 3 personeelsleden. De werkdruk ligt op vele gebieden veel lager, dus hebben ze meer werkkrachten nodig. We vernemen dat er een tekort is aan geschoolde machinisten en chauffeurs, maar hier speelt ook een groot chauvinisme. We horen verhalen van goed geschoolde machinisten en chauffeurs die toch niet aan de slag geraken, ondanks de vele vacatures. Zelfs oudere Zweden ervaren moeilijkheden om een job te vinden waarin ze ervaring en/of een opleiding hebben.’
Kinderen spreken vloeiend Zweeds
Dankzij een rekruteringprogramma konden Maarten en Karen beiden een voltijdse cursus Zweeds volgen. ‘We werden een week na onze aankomst in augustus 2022, gedurende 22 weken ondergedompeld in de Zweedse taal. Grammatica, woordenschat…maar ook cultuur en gebruiken kwamen aan bod, en voor Karen ook heel wat medisch Zweeds. We zijn erg tevreden over deze cursus en legden hiermee een stevige basis. Het komt eropaan om veel te praten, veel te oefenen. We krijgen regelmatig complimenten over het Zweeds dat we spreken. Onze drie dochters spreken ondertussen vloeiend Zweeds. Mensen horen zelfs geen buitenlandse tongval meer en denken dat ze gewoon Zweedse meisjes zijn.’
Heimwee naar vriendjes
‘Onze dochters (Saar van 13 en de tweeling Lotte en Lize van 12) voelen zich thuis in Zweden, maar missen wel België, vriendjes en familie. Dat komt regelmatig aan de eettafel ter sprake. Ze proberen wel contact te houden via berichten en brieven, maar dat is toch niet hetzelfde als een ontmoeting natuurlijk.’
‘In Zweden begint de basisschool een jaar later dan in België en omvat 9 leerjaren waarin elke leerling elk vak krijgt: van extra talen (bijvoorbeeld Duits of Spaans) over algebra tot houtbewerking of snit-en-naad. Pas op je 16de maak je een inhoudelijke studiekeuze: dan ga je nog voor 3 jaar naar het gymnasium en kies je daarna ofwel voor een beroepsopleiding, ofwel om door te stromen naar de universiteit.’
‘Saar heeft hier ballet gedaan en speelt nog steeds dwarsfluit op de muziekschool. Inmiddels volgt ze ook theater, maar ze is toch van plan om het ballet weer op te nemen. Lotte speelt Franse hoorn op de muziekschool en zit in een ijshockeyclub. Lize speelt drums en is lid van de zwemclub. En allemaal zitten we in de paardenclub en volgen paardrijlessen. En in de winter skiën we op onze heuvels of schaatsen we op het meer!’
Engagementen
Karen is erg geëngageerd in de vakbond. Vakbonden zijn niet per beroepsgroep georganiseerd en niet per overtuiging. Maarten zette zich twee jaar in voor het lokale muziekfestival en werd gevraagd om deel uit te maken van het bestuur van de toeristische vereniging. Daarnaast probeert Maarten tijd vrij te maken om mee te spelen in de harmonie van Mora. Zowel Karen als Maarten zouden beiden graag wat meer muziek spelen, maar voorlopig vinden ze hiervoor te weinig tijd of hebben ze te veel andere prioriteiten
Afstand Antwerpen-Parijs om een konijn te kopen.
Voor Maarten en Karen zijn de afstanden in Zweden wel een dingetje. ‘Voor je het weet heb je de afstand Antwerpen-Aarlen gereden voor een IKEA-bezoek, of Antwerpen-Parijs om een konijn te kopen. We staan daar niet bij stil. Het verkeer is ook heel wat rustiger dan in België, helemaal niet gestrest. De meeste chauffeurs zijn erg hoffelijk, voorrang wordt niet genomen laat staan afgedwongen en de snelheidslimieten worden gerespecteerd. 40km/u in de bebouwde kom is doodnormaal. Als we dan bijvoorbeeld weer in Stekene zijn, ervaren wij 50km/u op Bosdorp echt als onverantwoord snel.’
Contact met Stekene
‘In het begin waren we enkele keren per jaar weer in België, maar dat is telkens toch een hele onderneming, grofweg zo’n 2000km met de wagen. We dachten ook dat naar België gaan als een vakantie zou zijn, maar zo ervoeren we dat niet: veel mensen wilden ons ontmoeten, we gingen van het ene ontbijt naar de volgende lunch, van het ene zomerterras naar het volgende copieuze avondmaal. Op die manier werden we bijna geleefd.’
‘Maar we komen nog met veel plezier in België, in mei waren we bijvoorbeeld nog in Stekene. We laten dan een hele hoop mensen weten op welk tijdstip en in welke café we te vinden zijn, en dat is telkens een plezante boel tot in de late uurtjes.’
Elanden aan het raam
‘De winter is strenger en langer dan in België, met gegarandeerd een pak sneeuw. Het is een magische tijd. Hongerige elanden durven veel dichter bij de huizen komen en staan soms voor ons raam. Reetjes lopen af en aan, een enkele keer zie je een bruine beer voor je auto weglopen. In de zomer vinden de vos en de buizerd onze kippenren dan weer een waar buffet. En de zomers zijn aangenaam warm: 20 à 25 graden, dat is niet zweterig heet.’
‘We hebben het zeer naar onze zin in Zweden. Het huis waar we nu in wonen zou gewoonweg onbetaalbaar zijn in België. Hier kunnen we ademen, voelen en de zuurstof proeven in de lucht. De work-life balance is veel meer in evenwicht, vinden we. Zweden hebben er meer aandacht voor en ook werkgevers hebben begrip voor uitdagingen binnen een gezin die maken dat je ‘even’ verlof nodig hebt. Maar niet alles in Zweden slikken we als zoete koek. We lachen wel eens om hun conservatieve of bekrompen mindset. En de bureaucratie is echt wel een probleem, soms nog groter dan in België.’
‘Maar bekenden en onbekende groeten hier elkaar. Je kan gaan en staan in de natuur waar je wil en uitzichten, zonsop- en ondergangen zijn fenomenaal. Het noorderlicht boven ons eigen huis: fenomenaal. Een meter sneeuw voor de deur en -20°C, maar binnen de kachel laten ronken met zelf geveld en gekliefd brandhout is onbetaalbaar. Laat ons maar op onze berg zitten hier, in Noord-Dalarna.’
